Verblijf parijs

“Vincent was een groot, een heel groot schilder. De sterkste van allemaal! Zijn huis zat vol kleur en ik was degene die het aan hem verkocht! [We genoten er allebei van om de wereld te verbouwen. Hij betaalde niet altijd op tijd en ik liep niet achter hem aan. En dan klaagde hij soms omdat hij zo veeleisend was, die vent! Maar het was een eerlijk spel. Zo’n hart, Vincent, en zo’n talent! Een reus zoals we die zelden zien.“

Père Tanguy (1825-1894), kleurenhandelaar

“In de lente van 1887 hadden Vincent en ik een […] laten we zeggen romantische relatie. Het duurde niet erg lang. Hij was ook […] Vincent! Vriendelijk, gul, maar hij verknoeit altijd alles. Hij kwam vaak naar de Tambourin, het café dat ik had opgericht. Hij exposeerde er tientallen schilderijen, vooral bloemstillevens. En later zijn vrienden die net zo gepassioneerd waren als hij: Toulouse-Lautrec, Bernard […] de hele bende.“

Agostina Segatori (1841-1910), caféhoudster, maîtresse

“Vincent […] hoe moet je Vincent omschrijven? De trouwe en kritische vriend die weinig wist van sociale conventies, maar des te meer van schilderen. Hij was een levensgenieter die graag feestte met Toulouse-Lautrec en de kleine Bernard. Hij had de impressionisten in twee categorieën verdeeld: de kleine boulevard en de grote boulevard. Maar hij paste in geen van beide categorieën.“

Armand Guillaumin (1841-1927), vriend en schilder

“Mijn vriend Vincent had drank, vrienden en meisjes voor een frank. Wat hebben we gelachen! Ze zeggen dat hij serieus is, en dat is waar, maar alleen als hij aan het werk was of tegen iemand aan het schreeuwen was. Als hij aan het schilderen was, was hij ongenaakbaar. Ik heb nog nooit zo’n sterke concentratie gezien. Maar afgezien daarvan […] Een verdomd goed feestbeest! Een goede stamboom, een enorme cultuur en zoveel humor. We huilden, we lachten. Hij was mijn vriend.“

Henri de Toulouse-Lautrec (1864-1901), vriend en schilder

“Ik was 17 toen Vincent me genas van mijn arrogantie als naïeve, gevoelige tiener. Met zijn schoppen en welgeplaatste ruwheid wist hij de door zijn poëzie bedwelmde paladijn die mijn persoonlijkheid in zijn macht had, van zijn stuk te brengen. Hij leerde me te zien wat ik zag, te voelen wat ik aanraakte, te lijden onder wat me raakte. Ik kan hem nog steeds de harde woorden horen roepen die naar de waarheid leiden. Ik heb hem begraven onder de zon van Auvers, samen met zijn broer. Ik hield van hem en doe dat nog steeds.“

Émile Bernard (1868-1941), vriend en schilder

“Vincent van Gogh was een zeer dierbare vriend. Onstuimig, abrupt, maar diep en eerlijk. […] Ik werkte vaak met hem samen. Maar ik moest een beetje afstand houden omdat hij veel gebaarde en zijn penseel niet alleen zijn doeken raakte […] Toen hij zijn verstand verloor, bezocht ik hem in Arles. Hij was zich bewust van zijn toestand. Een groot schilder en een ongeëvenaard ontwerper.“

Paul Signac (1863-1935), vriend en schilder

Net als zijn landgenoot Rembrandt, wiens werk hij bewonderde, maakte Vincent van Gogh tientallen zelfportretten. Het zijn momenten van leren en intense zelfobservatie. In een tijd zonder foto’s, films en mobiele telefoons was het portret iemands ambassadeur en altijd ook een onderzoek naar zichzelf.

Van Gogh maakte de meeste van zijn zelfportretten met behulp van een spiegel. De links-rechts spiegeling is vooral opvallend in de zelfportretten met het ingezwachtelde linkeroor.

1 | Zundert, 1853 – 1869

Vincent van Gogh werd op 30 maart 1853 geboren in het dorpje Zundert in het Brabantse gewest Zuid-Holland. Hij bezocht verschillende scholen en kostscholen, maar haalde zijn diploma niet.

2 | Den Haag, 1869 – 1873

Op 16-jarige leeftijd ging hij in de leer bij kunsthandel Goupil & Cie, filiaal Den Haag,
, dat mede door zijn oom ‘Cent’ was opgericht.

3 Londen, 1873 – 1875

Vincent wordt overgeplaatst naar het filiaal in Londen. Hij leest veel religieuze teksten en bezoekt veel musea.

4 Parijs, 1875 – 1876

Goupil & Cie roept Vincent naar het moederbedrijf in Parijs. Vincent leest echter liever de Bijbel dan dat hij werkt. Hij neemt ontslag op 1 april 1876.

5 | Ramsgate en Isleworth, 1876

Na zijn veroordeling werkte Vincent als tijdelijk leraar en hulpprediker in Engeland.
Hij was ervan overtuigd dat hij zijn leven wilde wijden aan zendingswerk.

6 | Dordrecht, 1877

Met Kerstmis 1876 komt Vincent zo vermagerd thuis dat zijn bezorgde moeder hem niet naar Engeland laat terugkeren. Oom ‘Cent’ regelt een baantje voor hem bij een boekhandelaar in Dordrecht. Vincents religieuze vurigheid vervreemdt de familie steeds meer van hem.

7 | Brussel, 1878

Vincent heeft zijn roeping als zendeling gevonden. Hij slaagt echter niet voor het toelatingsexamen voor de evangelistenschool in Brussel.

8 | Borinage, Belgisch steenkoolgebied, 1878 – 1879

Zelfs zonder enige opleiding reisde Vincent naar de allerarmsten – de steenkoolarbeiders in België. Maar hij is een slechte zendeling en overweegt voor het eerst serieus om God te dienen als schilder.

9 | Brussel, 1880

In oktober reisde Vincent opnieuw naar Brussel. Deze keer naar de kunstacademie. Aangemoedigd door zijn broer Theo, wilde hij nu voorgoed schilder worden. Anton Mauve (1838-1888) werd zijn eerste leraar, Jean-François Millet (1814-1875) een groot rolmodel voor de jonge schilder.

10 | Etten, 1881

Vincent woont bij zijn ouders. Zijn schilderen ontwikkelt zich door oefening en gesprekken met zijn broer Theo en Anthon van Rappard.

11 | Den Haag, 1882 – 1883

Vincent verhuist naar Den Haag vanwege onenigheid met zijn ouders. Daar krijgt hij zijn eerste
opdracht voor 20 stadsgezichten van een oom, kunsthandelaar Cornelis Marinus van Gogh.

12 | Drenthe, 1883

Een reis van twee maanden naar de veenlandschappen rond Drenthe, die erg populair zijn bij schilders.

De ouders verhuizen naar Nuenen.

13 Nuenen, 1883 – 1886

Vincent richt een klein atelier in in het washuis van de parochie van zijn vader. Een groot deel van zijn vroege werk ontstond in deze tijd. Zijn vader overleed in maart 1885 en zijn moeder verhuisde naar Breda in
mei 1886.

Het vroege werk van Van Gogh bestaat uit ongeveer 250 schilderijen.

14 | Parijs, 1886 – 1888

In maart 1886, op 33-jarige leeftijd, arriveert Vincent van Gogh in Parijs!

Op schildergebied was het een tijd van nieuw begin, vergelijking en experiment. Hij maakte deel uit van de artistieke gemeenschap, woonde samen met zijn broer Theo en studeerde samen met Henri de
Toulouse-Lautrec (1864-1901), Paul Signac (1863-1935) en Émile Bernard (1868-1941) in een van de toonaangevende Parijse ateliers onder Fernand Cormon (1845-1924).

Tijdens de Parijse jaren maakte hij meer dan 200 schilderijen.

15 Arles, 1888 – 1889

In februari 1888 wordt Vincent aangetrokken door het zuiden. De warmte, het licht en de kleuren maken een diepe indruk op hem. Hij wilde een kunstenaarskolonie stichten in Arles, zijn ‘Studio van het Zuiden’. Maar zijn levenslange droom mislukte. Als gevolg daarvan werd hij een sociale verschoppeling. De burgers van Arles eisen de internering van de ‘fou roux’, de gekke roodharige.

Van Gogh maakte meer dan 300 werken in Arles.

16 | Saint-Rémy-de-Provence, 1889 – 1890

Op zijn eigen verzoek ging Vincent van Gogh op 8 mei naar het gesticht voor geesteszieken Saint-Paul-de-Mausole bij Saint-Rémy. De artsen stelden epilepsie vast. Hij mocht alleen schilderen als hij gezond was en onder toezicht stond. Ondanks de aanvallen exposeerde hij verschillende schilderijen in de ‘Salon des Indépendants’ in Parijs en werd hij erkend als kunstenaar.

Van Gogh maakte bijna 200 werken in Saint-Rémy-de-Provence, waaronder ‘De Sterrennacht’.

17 | Auvers-sur-Oise, 1890

Broeder Theo brengt Vincent terug naar Parijs.
Vincent woont in Auvers-sur-Oise, waar hij wordt verzorgd door Dr. Gachet. Vincent herstelt zowel geestelijk als lichamelijk
. De 70 dagen in Auvers zijn vol creatieve energie en vertrouwen. Waarom Vincent van Gogh hier op 27 juli 1890 zelfmoord pleegde blijft tot op de dag van vandaag een mysterie. Op 29 juli bezwijkt hij aan zijn verwondingen.

In de 70 dagen die Van Gogh in Auvers-sur-Oise doorbracht, maakte hij meer dan 70 werken.

In Parijs woonde Vincent samen met zijn broer Theo. Beiden werden al snel erkende figuren in het dag- en nachtleven van de kunstenaars- en uitgaanswijk Montmartre. Zijn werk als schilder bepaalde de relaties die Vincent aanging in de kunstwereld: hij zocht modellen, wisselde schilderijen uit, werkte samen met andere schilders en hielp bij het organiseren van tentoonstellingen.

Als kunsthandelaar was zijn broer Theo in de positie om avant-gardistische werken te verkopen tegen gunstige voorwaarden op
. Dit maakte zijn vriendschap met Vincent bijzonder interessant voor progressieve schilders zoals Paul Gauguin. Er ontstonden hechte vriendschappen met Paul Signac, Émile Bernard, Henri de Toulouse-Lautrec en de kleurenhandelaar Père Tanguy.

Vincent was altijd onderweg. Als prater, drinker of schilder verkende hij de kleinste hoekjes van Parijs om zijn motieven te vinden. Na twee jaar van een intens en turbulent leven verhuisde hij naar de Provence.

De hier getoonde juxtaposities illustreren Vincent van Gogh’s betrokkenheid bij de stijlen van zijn tijd. Hij begreep en beheerste alle stijlen, maar had het gevoel nergens bij te horen en bleef een zoeker – op zoek naar zijn eigen manier van uitdrukken.

Hier beoefende Van Gogh het impressionisme op hetzelfde onderwerp als Claude Monet. In tegenstelling tot veel van zijn tijdgenoten zag Vincent van Gogh het impressionisme niet als de perfectie van de schilderkunst.

Pointillisme biedt het oog van de kijker slechts stippen, waarvan de boodschap ook afhangt van de afstand en de gedetailleerdheid van de afbeelding. In Parijs probeerde Vincent van Gogh ook deze stijl, die uiteindelijk ongeschikt bleek om de schoonheid van de natuur vast te leggen.

Symbolisme streeft altijd naar diepere expressiviteit. Dit inspireerde Van Gogh, maar hij kon het nooit eens worden over een gemeenschappelijke kunstopvatting met de vertegenwoordigers van de stijl, vooral Paul Gauguin.

Jean-François Millet (1814-1875) was een van de belangrijkste schilders van het realisme en een groot voorbeeld voor Vincent van Gogh. Beiden deelden een fascinatie voor het leven van arme boeren op het platteland. Vincent kopieerde en citeerde Millet’s schilderijen keer op keer. Vincent schilderde religieuze motieven meestal niet naar zijn eigen ideeën, maar naar Millet’s modellen.